Izvod iz zakona o zaštiti državne granice

("Službeni glasnik RS", br. 97/2008)

 

Pri obavljanju poslova zaštite državne granice policijski službenik granične policije (u daljem tekstu: policijski službenik) primenjuje policijska ovlašćenja, kao i mere i radnje utvrđene Zakonom i to:

  1. vrši uvid u putne ili druge isprave propisane za prelazak državne granice;
  2. utvrđuje identitet lica i vrši proveru u propisanim evidencijama;
  3. ako postoji sumnja u identitet, odnosno u verodostojnost putne ili druge isprave propisane za prelazak državne granice, uzima otiske prstiju i dlanova lica i druge biometrijske podatke;
  4. proverava da li lice ispunjava uslove za ulazak, odnosno izlazak iz Republike Srbije;
  5. overava prelazak državne granice, odnosno unosi u putnu ili drugu ispravu propisanu za prelazak državne granice podatke o ulasku i izlasku, kao i podatke o zabrani ulaska u zemlju, podatke o unošenju i prenošenju vatrenog oružja i municije i druge relevantne podatke;
  6. proverava svrhu putovanja lica;
  7. ako na drugi način nije moguće obaviti kontrolu lica, vrši pregled i pretresanje lica;
  8. zadržava lice u vremenu koje je neophodno za vršenje kontrole i obezbeđuje pravilno, nesmetano i brzo odvijanje kontrole;
  9. zahteva od lica koja prelaze državnu granicu na uvid stvari i predmete koje nose sa sobom ili u prevoznom sredstvu i vrši njihov pregled;
  10. vrši unutrašnji i spoljni pregled prevoznog sredstva i proveru kroz propisane evidencije, u slučaju kada postoji sumnja da lice koje prelazi državnu granicu u prevoznom sredstvu prevozi skrivena lica, odnosno predmete i stvari čije je unošenje ili iznošenje iz Republike Srbije zabranjeno ili su pod posebnim režimom, radi utvrđivanja identiteta tih lica, sprečavanja nezakonitog prelaska državne granice i pronalaska predmeta i stvari;
  11. u slučaju da je potreban pretres svih delova prevoznog sredstva vrši rastavljanje prevoznog sredstva;
  12. postavlja i koristi tehnička sredstva, koristi službene pse i postavlja prepreke kojima se onemogućava nezakonito prelaženje državne granice.

Policijski službenik pri obavljanju poslova zaštite državne granice može primenjivati samo ona ovlašćenja, mere i radnje kojima se može ostvariti zakonom određeni cilj. Primenom ovlašćenja, mera i radnji, policijski službenik ne sme prouzrokovati štetu koja bi bila nesrazmerna sa ciljem radi koga je preduzeta.

Granična policija može da obavlja kontrolu lica, prevoznih sredstava i stvari, za koju je ovlašćena ovim zakonom i to na javnim putevima i objektima od značaja za granični promet u mestu graničnog prelaza i na drugim mestima između graničnih prelaza, na prilaznim putevima uz državnu granicu, a radi sprečavanja i otkrivanja ilegalne migracije i suzbijanja prekograničnog kriminala. Ovi poslovi obavljaju se iz bezbednosnih razloga.

Lice koje prelazi ili je već prešlo državnu granicu dužno je da prilikom granične kontrole stavi na uvid policijskom službeniku propisanu ispravu za prelazak državne granice i omogući nesmetanu kontrolu. Područje graničnog prelaza lice ne sme napustiti dok se ne obavi granična kontrola. Takođe ovo lice dužno je da policijskom službeniku pruži sva potrebna obaveštenja u vezi sa prelaženjem državne granice koja on od njega traži i postupi po njegovim upozorenjima i naređenjima.

Korisnik prevoznog sredstva i stvari, mora biti prisutan prilikom pregleda istih. Ako lice zahteva, o izvršenom pregledu prevoznog sredstva i stvari, policijski službenik je dužan da izda potvrdu.

Ako međunarodnim ugovorom nije drugačije određeno, prelazak državne granice Republike Srbije overava se pečatom, i to državljanima Republike Srbije - pri izlasku iz Republike Srbije, a na njihov zahtev - i pri ulasku u Republiku Srbiju, a strancima - samo pri ulasku u Republiku Srbiju.

Lica koja prelaze državnu granicu mogu unositi ili iznositi one vrste oružja i municije koje se u skladu sa zakonom mogu nabavljati, držati i nositi u Republici Srbiji, pod uslovom da to oružje prijave policijskom službeniku prilikom prelaska državne granice. Neprijavljeno oružje i municija na graničnom prelazu oduzima se i predaje nadležnom organu na dalje postupanje.

Lica koja prelaze državnu granicu ili su u tranzitu preko teritorije Republike Srbije radi lova, dužna su da prilikom prelaska državne granice prijave oružje i municiju koje sa sobom nose. Odobrenje za držanje i nošenje lovačkog oružja za vreme lova u Republici Srbiji, kao i odobrenje za tranzit lovačkog oružja preko teritorije Republike Srbije, izdaje granična policija.

Ako to zahtevaju razlozi bezbednosti, Vlada može da zabrani ili ograniči plovidbu, lov, ribolov, prelet vazduhoplova, kretanje, zadržavanje i nastanjivanje na određenim delovima teritorije Republike Srbije uz graničnu liniju. Zabrana ili ograničenje mogu trajati dok traju razlozi zbog kojih su uvedeni. Lov u dubini teritorije Republike Srbije 300 metara od granične linije mora se pismeno najaviti graničnoj policiji nadležnoj prema mestu nameravanog lova 48 časova pre početka lova i odjaviti po završetku lova. Ribolov na vodenoj površini koja čini granicu sa susednom državom, a koji se obavlja upotrebom plovnog objekta, mora se pismeno najaviti graničnoj policiji nadležnoj prema mestu nameravanog ribolova najkasnije 24 časa pre početka ribolova i odjaviti po njegovom završetku.

Lica koja plovnim objektima dolaze u Republiku Srbiju ili iz Republike Srbije odlaze u inostranstvo, mogu se iskrcati, odnosno ukrcati samo na graničnom prelazu za međunarodni vodni saobraćaj, ako međunarodnim ugovorom nije drugačije određeno. Zapovednik plovnog objekta u međunarodnom saobraćaju ne sme na plovni objekt primiti i ukrcati lice bez važeće isprave propisane za prelazak državne granice niti ukrcavati ili iskrcavati lica van graničnog prelaza, osim u slučaju spasavanja lica. Ukrcavanje i iskrcavanje lica van graničnog prelaza zapovednik plovnog objekta u međunarodnom saobraćaju dužan je da odmah prijavi najbližoj područnoj policijskoj upravi, odnosno policijskoj stanici.

Strane jahte i čamci namenjeni razonodi i sportu mogu se nakon prelaska državne granice kretati, zadržavati i pristajati na unutrašnjim vodama Republike Srbije na kojima važi međunarodni režim plovidbe uz odobrenje nadležne kapetanije. Odobrenje izdaje se sa rokom važenja do 30 dana.